Dưa lưới trong nhà màng được cung cấp dinh dưỡng theo bữa

Cây dưa được tưới nước nhỏ giọt theo công nghệ Israel giúp giảm chi phí nhân công, quản lý tốt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng, Lào Cai có diện tích đất nông nghiệp rộng, nhiều sông suối, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Tại đây, một trong những mô hình canh tác kiểu mới vừa được tiến hành là trồng dưa lưới trong nhà màng.

Giống dưa lên vân lưới loại vỏ vàng, ruột cam được trồng thử nghiệm theo công nghệ Israel đã bước đầu cho kết quả khả quan, chất lượng quả tốt, hương vị thơm ngon.

Dưa lưới Gia Phú có chất lượng đồng đều nhờ phân bổ dinh dưỡng đều khi trồng. Ảnh: NVCC

Sau quá trình thụ phấn, các nhánh cây đều cho quả nhưng người trồng chỉ chọn giữ lại một quả trên mỗi cây. Để cắt bỏ các nhánh quả còn lại, người ta phải dùng loại kéo đã qua khử trùng để đảm bảo vết cắt không bị nhiễm khuẩn, các cây không bị lây khuẩn chéo.

Tuân thủ phương pháp trồng áp dụng công nghệ cao nên toàn bộ dưa lưới đều được canh tác bán thủy canh trong nhà màng. Giá thể chỉ sử dụng than trấu trộn với xơ dừa. Người trồng sẽ chủ động được lịch canh tác, giảm tác động bởi yếu tố thời tiết, tiết kiệm công chăm sóc và hạn chế sâu bệnh.

Ngoài ra, dưa được tưới nước nhỏ giọt theo công nghệ Israel – hệ thống tưới tự động với phân bón hòa sẵn trong nước giúp giảm chi phí nhân công, quản lý được dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Cách tưới này cũng giúp cho chất dinh dưỡng từ phân bón và lượng nước cung cấp cho cây đến tận gốc, đáp ứng tốt cho từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Dinh dưỡng cho cây cũng vì thế mà được phân bổ theo bữa.

Dưa lưới hột cam Gia Phú cho vỏ mỏng, ruột vàng cam đậm. Ảnh: NVCC

Do dưa lưới trồng trong hệ thống nhà màng nên người trồng không phải sử dụng đến thuốc trừ sâu mà chỉ dùng các loại bẫy để dính côn trùng.

Với đặc thù thời tiết khí hậu của vùng, quy trình trồng một lứa dưa tại Bảo Thắng kéo dài khoảng 85 đến 90 ngày. Khi quan sát thấy lưới quả căng tròn đều, lá bao ở cuống quả có màu vàng nghĩa là dưa đã già, có thể cho thu hoạch. Quả đạt chất lượng là loại có lưới nổi đều trên bề mặt, lưới càng dày, quả càng ngon. Dưa trồng ứng dụng công nghệ cao, quy trình chăm sóc sạch, an toàn nên cho trọng lượng đạt chuẩn mùi thơm, vị ngọt thanh mát.

Hiện nay, tổng diện tích dưa lưới được trồng tại Bảo Thắng lên tới 15ha, cho sản lượng khoảng 45 – 50 tấn quả mỗi năm. Sản phẩm tiêu thụ chủ yếu trong tỉnh và một số địa bàn khu vực phía Bắc

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT !

Vườn dưa xanh tốt không dùng thuốc của chàng kỹ sư công nghệ

Từ 40 triệu đồng trồng thử nghiệm, anh Nguyễn Lê Cẩm Tú, TP HCM đã nhân rộng vườn dưa lưới lên 4.000m2, thu về hàng tỷ đồng mỗi năm.

Hiện, anh Tú (ấp Thới Tây 1, xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, TP HCM) sở hữu hai nhà màng trồng dưa lưới diện tích khoảng 4.000m2. Cứ mỗi 3 tháng thu hoạch một lứa, sản phẩm có gối đầu quanh năm. Tổng sản lượng vườn dưa đạt khoảng 60 tấn mỗi năm. Giá bán tại vườn khoảng 55.000 đồng mỗi kg, cung ứng đi khắp các tỉnh miền Nam.

Dưa được các nhà hàng, siêu thị và khách sạn ưa chuộng bởi quá trình trồng không dùng thuốc. Bí quyết của anh Tú là chọn lọc cây giống kỹ, phòng bệnh từ đầu, trồng trong nhà kính và tính toán dinh dưỡng hợp lý.

Dưa lưới công nghệ cao thơm ngon, cùi dày, ngọt đậm của anh Tú. Ảnh: Xuân Chinh

Xuất phát điểm từ kỹ sư công nghệ thông tin, anh Tú rẽ ngang sang làm nông dân. Năm 2012, anh tham gia “Dự án ươm tạo doanh nghiệp” tổ chức bởi Trung tâm Nông nghiệp Công nghệ cao TP HCM. Qua đó, anh có dịp tiếp cận kiến thức làm nông nghiệp công nghệ cao cũng như kỹ thuật trồng dưa lưới.

Kết thúc dự án vào năm 2013, anh chọn trồng dưa lưới theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao Nhật Bản để khởi nghiệp với 40 triệu đồng.

Ngày đầu, thiếu kiến thức thực tế và kinh nghiệm, anh chỉ thu về những mớ dây dưa không trái. Sau hai năm liên tục trồng thử nghiệm và nghiên cứu, năm 2015, anh Tú thuê 3.000 m2 đất ở TP HCM làm nhà màng trồng dưa, đầu tư số vốn lên tới hai tỷ đồng.

Cây dưa lưới dễ bị sâu bệnh hại, cần chăm sóc tỉ mỉ từng giai đoạn mới phát triển tốt, cho năng suất cao. Sau hơn hai năm, anh rút ra kinh nghiệm nên phòng bệnh cho cây ngay từ giai đoạn đầu.

Với 4.000m2 dưa lưới, mỗi năm anh Tú thu về 1,5 tỷ đồng. Ảnh: Xuân Chinh

Hạt giống tại vườn dưa chủ yếu nhập từ Đài Loan, cho trái thon dài, vị ngọt. Để có cây con chất lượng, từ hạt giống đến cây trồng anh đều chọn kỹ tới 2 lần.

Lần đầu tuyển chọn hạt giống đem ươm trong 10 ngày, chăm sóc theo biểu đồ dinh dưỡng hợp lý. Lần hai là khi cây non đã lên lá. Anh lọc, loại bỏ các cây còi cọc, sâu bệnh. Những cây mạnh khỏe nhất mới đưa vào nhà trồng.

Nhà màng trồng dưa thiết kế theo công nghệ Isarel. Quanh nhà bao lưới kín ngăn côn trùng xâm nhập gây bệnh. Mái che bằng vải nhựa chuyên dụng tránh mưa gió.

Anh Tú áp dụng cách thụ phấn thủ công để tăng tỷ lệ đậu quả. Ngoài ra, hàng ngày công nhân thực hiện tỉa cành nách và tỉa quả thừa trên cây. Mỗi dây chỉ để một quả nhằm tập trung dinh dưỡng.

Nhà màng lắp nhiệt kế đo nhiệt độ để điều chỉnh lượng phân bón và nước tưới phù hợp. Từ vốn kiến thức kỹ thuật được học, anh Tú tự chế hệ thống lọc và tưới nước thông minh, đo nhu cầu hấp thụ lượng nước của cây từng giai đoạn.

Anh còn dày công nghiên cứu công thức bón phân hữu cơ khoa học đảm bảo cây luôn đủ dinh dưỡng và độ ẩm.

Những quả dưa lưới đẹp mắt trongnhà màng là thành công sau nhiều nỗ lực và thất bại của chủ vườn. Ảnh: Xuân Chinh

Đến nay, nhu cầu khách hàng ngày càng tăng nên ngoài mở rộng diện tích vườn, anh Tú còn xây dựng vườn vệ tinh ở các tỉnh lân cận như Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương. Dự định của chàng kỹ sư công nghệ là trồng thêm nhiều loại cây theo công nghệ cao trong thời gian tới.

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT !

Cặp dưa lưới giá bằng chiếc ôtô ở Nhật

Một cặp dưa lưới trồng ở Hokkaido (Nhật Bản) vừa lập kỷ lục với giá bán ra đến 3,2 triệu yên (hơn 665 triệu đồng).

Cặp dưa này là hai trong số 507 quả dưa lưới đầu mùa được trồng ở thành phố Yabari, Hokkaido. Chúng được mang ra đấu giá tại chợ đầu mối hoa quả Sapporo hôm 26/5.

Chỉ trong vòng 10 giây, giá của cặp dưa lưới đã tăng chóng mặt. Kết quả, người thắng đấu giá là ông Shinya Noda, chủ một công ty đóng gói rau quả tại Yubari. Ông đã mua cặp dưa với giá 3,2 triệu yên, tương đương 29.300 USD. Số tiền này đủ để mua một chiếc ôtô tại Nhật.

Đây cũng là mức giá cao nhất từng được trả cho một cặp dưa lưới ở nước này. Cặp dưa lưới đắt đỏ nhất năm ngoái cũng chỉ có giá 1,5 triệu yên (hơn 310 triệu đồng). Cặp dưa từng giữ kỷ lục được bán ra vào năm 2016 với giá 3 triệu yên, tức hơn 620 triệu đồng.

“Tôi muốn lập kỷ lục bằng cách mua nó với mọi giá”, Shinya Noda nói mục đích là để kỷ niệm sinh nhật 30 năm thành lập công ty Hokuyu Pack của ông.

Cặp dưa lưới được bán với giá 3,2 triệu yên hôm 26/5. Ảnh: AFP

Dù bỏ số tiền không nhỏ để mua nhưng chủ nhân cặp dưa quyết định trưng bày chúng ngay tại chợ cho đến cuối tháng. Sau đó, cặp dưa sẽ được cắt ra để mời khách đến chợ thưởng thức.

Dưa lưới Yubari được coi là biểu tượng của địa vị ở Nhật Bản, tựa như một loại rượu vang hảo hạng, thường dùng để làm quà cho bạn bè và đồng nghiêp.

Những quả dưa lưới Yubari chất lượng tốt nhất phải có hình cầu hoàn hảo, vỏ mịn, đồng đều và cuống hình chữ T còn nguyên trên quả. Chúng thường được bán trong những hộp trang trí công phu.

“Dưa lưới Yubari năm nay phát triển tốt vì trời nắng đã kéo dài từ đầu tháng 5”,  Tatsuro Shibuta, một người làm việc tại chợ đầu mối cho biết.

Đấu giá trái cây hảo hạng đầu mùa là một truyền thống tại Nhật Bản. Các sự kiện này thường xuyên thu về được số tiền lớn từ những vị khách giàu có, những người có địa vị và uy tín trong xã hội, các chủ doanh nghiệp muốn mua trái cây về để quảng bá tên tuổi cũng như lôi cuốn khách hàng.

Tuy nhiên, ngay cả trái cây bình thường ở Nhật cũng không rẻ. Một quả táo giá 3 USD không phải là điều bất thường ở đất nước này.

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT !

Hướng dẫn quy trình bón phân cho cây dưa lưới đạt năng suất cao

Kỹ thuật canh tác dưa lưới trong nhà màng theo hướng ứng dụng công nghệ cao

Dưa lưới là cây trồng mới phổ biến trong gần 10 năm trở lại đây và đã được nhiều địa phương trong cả nước canh tác. Tuy nhiên đây vẫn là cây trồng mới, và nguồn cung cấp chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường vì nhiều lý do khách quan, trong đó có yếu tố kỹ thuật và phòng ngừa sâu bệnh hại.

Hiện nay Dưa lưới được chọn là cây trồng “tiêu chuẩn” để canh tác trong nhà màng, nhà lưới, nhà kính theo hướng ứng dụng công nghệ cao trong cả nước vì những lý do sau:

– Dưa lưới là cây trồng ngắn ngày mang lại hiệu quả kinh tế cao, giá cả ổn định, năng suất canh tác  cao trên một đơn vị diện tích trong nhà màng.
– Khi trồng trong nhà màng thì sẽ hạn chế được sâu bệnh hại vì các cây trồng thuộc họ Dưa thường rất dễ bị sâu bệnh khi gặp điều kiện bất lợi. Đặc biệt là thời kỳ đậu quả vì quả Dưa lưới có mùi thơm và vị ngọt rất hấp dẫn côn trùng. Nếu canh tác theo kiểu truyền thống (ngoài đồng ruộng) thì rất khó kiểm soát được sâu bệnh hại và tốn kém chi phí đầu tư thuốc BVTV để phòng, trừ.
– “Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa”, vì vậy canh tác các cây họ Dưa chỉ phù hợp vào mùa khô, còn mùa mưa thì không thuận lợi. Tuy nhiên việc canh tác trong nhà màng sẽ khắc phục được nhược điểm này vì chủ động được thời tiết, không quá lệ thuộc vào tự nhiên (mùa mưa vẫn trồng được). Do đó đảm bảo quá trình sản xuất được liên tục, không theo mùa vụ như lối canh tác truyền thống.

Tuy nhiên, đây vẫn là cây trồng khá mới mẻ đối với nhiều người dân. Do đó đòi hỏi phải nắm bắt được kỹ thuật canh tác thì mới mang lại hiệu quả kinh tế cao. Sau đây là những kỹ thuật canh tác cây Dưa lưới trong nhà màng.

Giai đoạn tuổi và phân bón cho cây dưa lưới:

GIAI ĐOẠN 1: 0 – 20 NGÀY TUỔI

Dùng 1kg Phân DAI 30-10-10+TE + 500g Trung lượng ECO  + 200 ml BIORICH pha loãng với 1.000 lít nước dùng để tưới.

Lượng nước sử dụng:

  • 0-10 ngày tuổi: tưới 0,6 lít/ngày
  • 10-20 ngày tuổi: 0,9 lít/ngày

Nhằm nâng cao chất lượng dưa lưới nên kết hợp sử dụng PBL Lưỡi Liềm Vàng 5-5-5+TE+10AH phun qua lá: liều lượng 500ml LLV pha với 200 lít nước phun qua lá, định kỳ 1 tuần phun 1 lần.

GIAI ĐOẠN 2: CÂY TỪ 20 – THỤ PHẤN

1kg Phân DAI 20-20-15+TE + 1 kg Trung lượng ECO + 200 ml BIORICH pha loãng với 1.000 lít nước dùng để tưới.

Lượng nước sử dụng:

  • Trời âm u: 0,9 – 1,2 lít/ngày
  • Trời nắng: 1,2-1,5 lít/ngày

Nhằm nâng cao chất lượng dưa lưới nên kết hợp sử dụng PBL Lưỡi Liềm Vàng 5-5-5+TE+10AH phun qua lá: liều lượng 500ml LLV pha với 200 lít nước phun qua lá, định kỳ 1 tuần phun 1 lần.

GIAI ĐOẠN SAU THỤ PHẤN ( NUÔI TRÁI)

1kg Phân DAI 19-7-22+TE + 1 kg Trung lượng ECO + 200 ml BIORICH pha loãng với 1.000 lít nước dùng để tưới

Lượng nước sử dụng:

  • Trời âm u: 1,5 – 1,9 lít/ngày
  • Trời nắng: 1,9 – 2,5 lít/ngày

Nhằm nâng cao chất lượng dưa lưới nên kết hợp sử dụng PBL Lưỡi Liềm Vàng 5-5-5+TE+10AH phun qua lá: liều lượng 500ml LLV pha với 200 lít nước phun qua lá, quả định kỳ 1 tuần phun 1 lần.

GIAI ĐOẠN TRƯỚC THU HOẠCH 10 NGÀY

1kg Phân DAI 5-25-25+TE + 500g Trung lượng ECO + 200 ml BIORICH pha loãng với 1.000 lít nước dùng để tưới

Lượng nước sử dụng:

  • Trời âm u: 1,5 – 1,9 lít/ngày
  • Trời nắng: 1,9 – 2 lít/ngày

Nhằm nâng cao chất lượng dưa lưới nên kết hợp sử dụng PBL Lưỡi Liềm Vàng 5-5-5+TE+10AH phun qua lá: liều lượng 500ml LLV pha với 200 lít nước phun qua lá, quả, phun trước thu hoạch 1 tuần.

GHI CHÚ: LƯỢNG PHÂN PHỐI TRỘN THEO TỈ LỆ Ở CÁC GIAI ĐOẠN HÒA TAN VÀO NƯỚC RỒI TƯỚI HẰNG NGÀY CHO CÂY.

BIÊN SOẠN: Ths. Trần Công Hiền

Liên hệ Cty TNHH Nguồn Sinh Thái
Hotline: 0916.888.300

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT !

Kỹ thuật trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao với giá thể xơ dừa

Sản xuất và tiêu thụ rau quả trên thế giới và tại Việt Nam không chỉ quan trọng về mặt kinh tế mà còn là vấn đề sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người tiêu dùng. Đặc biệt những loại rau ăn quả mang lại giá trị kinh tế to lớn và thúc đẩy các hướng nghiên cứu mà dưa lưới là một trong số đó.

Dưa lưới thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae) là rau ăn quả có thời gian sinh trưởng ngắn, trồng được nhiều vụ trong năm với năng suất khá cao; có nguồn gốc từ Ấn Độ và châu Phi; Ai Cập là nơi trồng đầu tiên, sau đó là Hy Lạp, La Mã. Hiện nay dưa lưới được trồng khắp nơi trên thế giới, chủ yếu bán tươi và được xem là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Không những thế, thành phần của dưa lưới có chứa chất chống oxy hóa dạng polyphenol, có khả năng phòng chống ung thư và tăng cường hệ miễn dịch, nhiều chất xơ nên có tác dụng nhuận trường, chống táo bón và là nguồn phong phú beta-carotene, acid folic, kali và vitamin C, A giúp điều hòa huyết áp, ngừa sỏi thận, lão hóa xương, …
Ở nước ta, hiện có nhiều loại dưa lưới. Ngoài các giống dưa lưới truyền thống được trồng từ lâu như dưa trắng Hà Nội, dưa mật Bắc Ninh, dưa vàng Hải Dương trái nhỏ, thơm, ngọt, thì những năm gần đây, Công ty Giống cây trồng Nông Hữu đã đưa vào sản xuất một số giống lai F1 nhập nội cho năng suất cao (35 tấn/ha), thơm ngon, độ đường (Brix) cao từ 15-18 độ, quả to, màu sắc phong phú, chống chịu một số bệnh nứt dây và thối vi khuẩn. Chu Phấn và Taki là hai giống đã được khảo nghiệm và đánh giá phù hợp với điều kiện nhà màng. Taki có độ Brix cao, có khả năng kháng bệnh tốt hơn nên được khuyến khích trồng nhiều hơn. Một số giống dưa lưới được lai tạo phổ biến như Dưa Vân là dưa ưu thế lai F1 do Công ty Vimorint Cộng hòa Pháp lai tạo và sản xuất; dưa lưới Hami (Cucumis melo var. saccharinus) có nguồn gốc từ Tân Cương, Trung Quốc…
Một số giống dưa lưới phổ biến tại Việt Nam 

Công nghệ trồng dưa lưới của Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM

Dựa trên những kết quả nghiên cứu của thế giới về chế độ dinh dưỡng, kỹ thuật bấm ngọn, chế độ tưới, mật độ trồng, v.v… Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp Công nghệ cao (thuộc AHTP – Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM) đã có những nghiên cứu đưa ra quy trình canh tác, đồng thời áp dụng quy trình VietGAP để sản xuất dưa lưới sạch, năng suất gấp 3 thông thường và được các hệ thống siêu thị ưa chuộng. Quy trình trồng dưa lưới tại AHTP nghiên cứu trong nhà màng trên giá thể, áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt đạt hiệu quả cao và sẵn sàng chuyển giao với các khâu căn bản là giống, cây con, giá thể, trồng và chăm sóc.
Chuẩn bị cây con và giá thể
Sử dụng khay ươm cây thường bằng vật liệu xốp (50 lỗ/khay) để gieo hạt. Giá thể gieo hạt là mụn xơ dừa đã được xử lý chất chát (tanin), phân hữu cơ (trùn quế hoặc phân chuồng) đã được xử lý bằng tricoderma và tro trấu phối trộn theo tỷ lệ tương ứng là 70% + 20% + 10%, rồi cho vào đầy lỗ mặt khay và tiến hành gieo 1 hạt/lỗ. Sau đó tưới nước giữ ẩm hằng ngày, khay ươm được đặt trong nhà ươm có che mưa và lưới chắn côn trùng. Khi cây xuất hiện lá thật thứ nhất thì phun phân bón lá Growmore 30-10-10, nồng độ 1 g/lít nước.

Cách vào giá thể trong khay xốp gieo hạt.

Hạt dưa lưới sau gieo 5 ngày.

 
bau-uon-cay-gia-the-xo-duaDạng trồng bằng túi nilon trắng kích thước 40 cm x 40 cm, đục lỗ ở đáy túi. gia-the-xo-dua-trong-dua-luoiDạng trồng luống có kích thước cao 30 cm, rộng 30 cm và dài 20 – 30 m.

 

Trồng và chăm sóc

Nên trồng vào buổi chiều mát, đặt cây nhẹ nhàng để tránh tổn thương cây con, không nén quá chặt, trồng xong phải tưới nước ngay. Mật độ và khoảng cách trồng vào mùa khô là hàng kép kiểu nanh sấu, đạt 2.500-2.700 cây/1.000 m2; mùa mưa trồng hàng kép đạt 2.200 – 2.500 cây/1000 m2.
trong-bang-tui-xo-duaTrồng bằng túi nilon. trong-bang-luong-xo-duaTrồng bằng luống.

Tưới nước: sử dụng giếng khoan hay nước sông suối, pH từ 6 -7, không mặn, không phèn.

Phân bón như KNO3, MgSO4, K2SO4, (NH4)2SO4, Ure, KH2PO4, Ca(NO3)2 thường được hòa vào nước thành dung dịch dinh dưỡng tưới cây, đảm bảo đủ các nguyên tố cần thiết cho sinh trưởng và phát triển là K, N, P, S, Ca, Mg. Dung dịch dinh dưỡng và nước tưới được cung cấp đồng thời qua hệ thống tưới nhỏ giọt có nồng độ phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây.

Khi trồng được 7 – 10 ngày, bắt đầu treo dây cố định cây, đến giai đoạn ra hoa tiến hành thụ phấn bằng ong hoặc thủ công. Mỗi cây để lại từ 1 – 4 quả, sau đó tỉa hết cành nách tạo thông thoáng và hạn chế tiêu hao dinh dưỡng. Khi quả có đường kính từ 2 – 4 cm (khoảng 40 ngày sau trồng) thì hãm ngọn để tập trung dinh dưỡng nuôi quả.

ong-thu-phan-dua-luoi ong-thu-phan-dua-luoi1
Sử dụng ong mật thụ phấn cho dưa lưới trồng trong nhà màng.
 
bam-ngon-dua-luoiBấm ngọn chính khi cây được 23 – 25 lá.
bam-ngon-dua-luoi.
Bấm ngọn bên, bấm chừa lại 2 lá.


Loại sâu hại dưa lưới trồng trong nhà màng chủ yếu là bọ trĩ (Thrips palmi Karny) và bọ phấn (Bemisia tabaci). Bọ trĩ phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng và khô, gây hại nặng giai đoạn cây con đến ra hoa, đậu trái. Bọ phấn hoạt động vào sáng sớm và chiều mát, hút nhựa làm cây có thể bị héo, ngã vàng và chết; truyền các bệnh virus. Để phòng, trừ có thể dùng bẫy dính; thiên địch nhện nhỏ (Amblyseius cucumber), bọ xít (Orius sauteri và Orius strigicolly), phun thuốc bảo vệ thực vật; vệ sinh vườn trồng, v.v…

bo-tri-hai-dua-luoiThành trĩ (Thrips palmi Karny). bọ-phan-hai-dua-luoiThành trùng Bọ phấn (Bemisia tabaci).

Một số bệnh phổ biến gây hại dưa lưới như bệnh phấn trắng do nấm Erysiphe cichoracearum De Candolle hại lá, thân, cành ngay từ thời kỳ cây con; bệnh sương mai giả do nấm Pseudoperonospora cubensis, gây hại trên tất cả các bộ phận nhưng phổ biến nhất là lá; bệnh nứt thân chảy nhựa do nấm Mycosphaerella melonis, gây hại chủ yếu trên thân, đôi khi trên lá và cuống quả, gây nứt, chảy nhựa, cây có thể bị khô chết. Cách phòng trừ là vệ sinh đồng ruộng, thu dọn sạch tàn dư thân lá bị bệnh, tiêu diệt cỏ dại, mật độ trồng hợp lý, bón phân cân đối N-P-K; phun thuốc kịp thời khi phát hiện bệnh,…

 

benh-phan-trang-tren-dua-luoi
Triệu chứng của bệnh phấn trắng (Erysiphe cichoracearum).
benh-phan-trang-tren-dua-luói
Triệu chứng của Mycosphaerella melonis.
Đánh giá hiệu quả kinh tế
Đánh giá hiệu quả của mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt dựa trên kết quả thực tế tính trên 1.000 m2, thời gian của 1 vụ trồng là 70 ngày.
Hai khoản đầu tư quan trọng là cơ sở vật chất:
• Nhà màng: 400.000 đồng/m2 x 1000 m2= 400.000.000 đồng. Khấu hao trong 10 năm.
• Hệ thống tưới nhỏ giọt: 30.000.000 đồng. Khấu hao trong 5 năm.
chi-phi-trong-dua-luoi
(Số liệu thời điểm nghiên cứu nên mang tính tham khảo)
Công nghệ xử lý, đóng gói, bảo quản và chế biến sau thu hoạch 
Dưa lưới chịu nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng về cảm quan cũng như dinh dưỡng, tỉ lệ hư hỏng, thời gian bảo quản sau thu hoạch. Các yếu tố bên trong là do dưa sau thu hoạch vẫn tiếp tục một số quá trình sinh lý, sinh hóa như hô hấp, thoát hơi nước, sản sinh khí ethylene, quá trình chín, nấm bệnh,… làm dưa bị héo, giảm khối lượng chất khô, vỏ, thịt quả mềm đi, không còn độ giòn và có thể bị hư hỏng hoàn toàn; giảm thời gian bảo quan; dễ bị tổn thương cơ học khi vận chuyển đi xa,… Những yếu tố bên ngoài cũng tác động không nhỏ đến thời gian bảo quản và tỉ lệ hư hỏng như nhiệt độ, độ ẩm không khí, hàm lượng oxy, khí ethylene, hàm lượng cacbonic, nấm bệnh, vi khuẩn xâm nhiễm bề mặt.
Để khắc phục, một số biện pháp xử lý trên cây ở giai đoạn cận thu hoạch nhằm nâng cao chất lượng dưa sau thu hoạch. Một số kết quả nghiên cứu trên thế giới và trong nước cho thấy xử lý bằng peroxide hydrogen (H2O2) có tác dụng làm tăng độ ngọt của dưa lưới nhờ kích thích cơ chế phản hồi tự bảo vệ của cây và tăng nồng độ các chất thẩm thấu trong đó có glycinebetaine, tăng hoạt tính các enzyme chịu hạn và tăng hàm lượng đường. Mặt khác, chất điều hòa sinh trưởng aminoethoxyvinylglycine (AVG) cũng được nghiên cứu và ứng dụng để làm chậm quá trình chín và tăng cường độ chắc của quả. Hiện Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp Công nghệ cao cũng xử lý bằng H2O2 ở nồng độ 1-5 ppm khi dưa bắt đầu tạo lưới.

Dưa nên được thu hoạch đúng thời điểm dựa trên chỉ số chín (dựa vào các yếu tố như thời gian từ lúc trồng, độ tạo lưới, độ nứt của cuống) để quả đạt chất lượng tốt nhất khi đến tay người dùng, kéo dài thời gian tồn trữ.

trai-dua-luoiThời điểm nứt cuống – 58 ngày. trai-dua-luoi.Thời điểm đứt cuống – 65 ngày.

Trái dưa lưới sau khi thu hoạch thường chứa các loại nấm bệnh như Fusarium, Geotrichum, Rhizopus hoặc các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella spp, E. Coli nên phải được xử lý trước khi đóng gói, bảo quản hoặc đưa ra thị trường. Một số kết quả nghiên cứu trên thế giới tập trung vào xử lý bằng dung dịch H2O2 nồng độ từ 10 – 50 ppm, chlorine nồng độ 100 ppm, nhúng quả bằng nước nóng và các hóa chất như sulphat đồng, chlorine, borat natri. Hoặc sử dụng màng bao sinh học, kiểm soát thành phần không khí, khí ethylene, v.v… Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp Công nghệ cao hiện xử lý bằng chlorine ở nồng độ 50 – 100 ppm.

Ở Nhật Bản, trước ngày thu hoạch, dưa được dán nhãn đã đánh số và thu hoạch trong khoảng 14 ngày; bảo quản ở 2oC trong 2 tuần và trước khi xuất bán, nâng nhiệt độ lên 20oC trong 1 tuần rồi để ở nhiệt độ phòng trong 3 giờ nhằm hạn chế sốc nhiệt.
Việt Nam có rất ít nghiên cứu công nghệ bảo quản dưa lưới sau thu hoạch. Thực tế là dưa được tiêu thụ trong thời gian ngắn, thường bảo quản ở nhiệt độ thường nên thời gian bảo quản ngắn, chất lượng giảm nhanh, không vận chuyển và tiêu thụ được ở thị trường xa.
Nghiên cứu dưa lưới qua thông tin sáng chế
Theo cơ sở dữ liệu sáng chế (SC) Wipsglobal, đăng ký SC liên quan đến dưa lưới đầu tiên vào năm 1935, đến năm 2013 có 332 SC liên quan đến kỹ thuật trồng trọt – thu hoạch – bảo quản dưa lưới, tập trung nhiều nhất là từ năm 2000 đến nay với 270 SC, chiếm 81% tổng lượng SC (BĐ1). Các nước có nhiều đăng ký SC liên quan đến dưa lưới là ba nước châu Á gồm Trung Quốc (CN) – chiếm tới 56% tổng lượng SC, kế đến là Hàn Quốc (KR), Nhật Bản (JP), rồi đến Mỹ (US) và Nga (RU) (BĐ2). Các SC liên quan đến kỹ thuật trồng, chăm sóc dưa lưới chiếm 69% và liên quan đến thu hoạch và bảo quản chiếm 31% trên tổng lượng SC (BĐ3). Các SC liên quan đến kỹ thuật trồng, chăm sóc dưa lưới tăng mạnh theo thời gian thể hiện sức hút của dưa lưới đối với các nhà nghiên cứu và người tiêu dùng. SC về các phương pháp thu hoạch, bảo quản có tăng giảm qua các thời kỳ, tuy nhiên, trong 5 năm vừa qua, lượng SC thuộc lĩnh vực này tăng đột biến (BĐ4) cho thấy tầm quan trọng của công nghệ sau thu hoạch dưa lưới để đáp ứng nhu cầu bảo quản, phân phối trên thị trường.

Theo các diễn giả trong buổi “Báo cáo phân tích xu hướng công nghệ” tháng 07/2014 tại Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ TP. HCM (CESTI) với chuyên đề “Sản xuất rau quả ứng dụng công nghệ cao – Mô hình nhà kính nhà lưới(nhà màng)” cho biết thị trường dưa lưới thế giới cũng như trong nước cầu lớn hơn hẵn cung. Hiện chỉ có vài công ty ở phía Nam sản xuất dưa lưới nhưng quy mô nhỏ và tiêu chuẩn sản xuất chưa cao nên chưa thể đáp ứng cho các thị trường như Nhật Bản (giá gấp đôi trong nước) mà chỉ có thể cung cấp một phần nhu cầu trong nước, tiêu thụ chủ yếu tại các siêu thị.

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT !